Hilafetin Kaldırılması

Hilafetin Kaldırılması

Dinsel devletin dayanağı olan saltanatın ortadan kaldırılıp onun yerine halk egemenliğinin ve demokrasinin sembolü olan Cumhuriyet şekli kabul edildikten sonra, teokrasinin temsilcisi olan halifeliğin kaldırılması tabii bir sonuç olmuştur.

Büyük Millet Meclisi Tarafından 18 Kasım 1922 günü Halife seçilen Abdülmecit yalnız halife gibi değil, ayni zamanda padişah —Sultan— gibi davranışlarda bulunması, bu

sonucu hızlandırmıştır. Anadolu’da ölüm kalım savaşı yapılırken İstanbul'daki Padişah ın ulusal davayı baltalamak için Halifelik sıfatından faydalanarak, halkın dinsel duyguların nasıl sömürdüğünü, ulusal kuvvetlerimizin üzerine Halife Ordularını nasıl sürdüğünü, Mustafa Kemal Paşa'nın idamı için nasıl fetva çıkardığını bütün dünya bilmekteydi. Mustafa Kemal ve yakın arkadaşları hariç, Meclisin içinde, hilafetin, ruhani bir başkanlık olarak devam edeceğini sananlar da vardı.

Saltanatın kaldırılmasını alkışlayanlar bile, halifeliğin İslam birliğini temsil eden gücünün, yeni devletin manevi nüfuzunu artıracağını zannetmekteydiler. Hilafetin kaldırılacağı söz konusu olunca Mustafa Kemal Paşaya halifelik teklif edenler olmuştu.Osmanlılarda hilafetin kaldırılması hiçbir fikir adamının aklından geçmemiştir. Adayların çoğu, hilafet müessesesi, onun şer’i niteliği ve kanlı maceraları hakkında esaslı bilgiye sahip değildiler. Hıristiyanlığın bir «Papa»'sı ve «patriği» olduğu gibi islamlarında bir «halifesi» olması gerektiğini sananlar, XX. yüzyılda papalık ve patrikliğin Hıristiyan dünya üzerindeki etkisinin büyük ölçüde sona erdiğinden de habersizdiler.

İstiklal mücadelesinin ön saflarında bulunan, M. Kemal'in sağ kolunu teşkil eden Rauf Bey bile Hilafet makamına bağlılığını açıkça söylemiş ve Atatürk'e cephe almıştır. Fakat Ulusal Kurtuluş savaşımızın hem fikir ve hem de eylem yanının hazırlayıcısı ve yaratıcısı Büyük Atatürk, eşsiz önderlik kabiliyeti ve engin dehasıyla bütün sorunlarda olduğu gibi bu konuda da yenilmez iradesini göstermiş ve Meclise fikirlerini kabul ettirerek 3 Mart 1924’de çıkarılan bir kanunla hilafet kaldırılmıştır.



Yorum ekle